Add parallel Print Page Options

28 Ang malaot nga tawo nagapalagyo bisan wala sing may nagalagas sa iya, pero ang matarong nga tawo maisog pareho sa leon.

Kon ang isa ka nasyon nagapakasala, ang pangulo sini permi ginailisan. Pero magapadayon nga malig-on ang isa ka nasyon kon ang pangulo sini maalamon.

Ang imol nga tawo nga nagapamigos sa iya kapareho nga imol pareho sa mabaskog nga ulan nga nagapierdi sang mga tanom.

Ang mga wala nagatuman sa Kasuguan nagadayaw sa mga malaot, pero ang mga nagatuman, nagakontra sa mga malaot.

Ang malaot nga mga tawo indi makaintiendi sang hustisya, pero ang mga nagadangop sa Ginoo nakaintiendi gid sini sing maayo.

Mas maayo pa ang imol nga nagakabuhi nga wala sing kasawayan sang sa manggaranon nga indi husto ang iya pagginawi.

Maalamon ang anak nga nagatuman sa Kasuguan, pero ang anak nga nagapakig-barkada sa mga burara[a] nagapakahuya sa iya ginikanan.

Kon nagamanggaranon ka paagi sa pagpasaka sang kuwarta, ang imo manggad magakadto sa tawo nga mabinuligon sa mga imol.

Ang bisan sin-o nga indi magtuman sa Kasuguan, kangil-aran sang Dios bisan ang iya pangamuyo.

10 Ang tawo nga nagapadihot nga magpakasala ang matarong nga tawo mabiktima sa iya kaugalingon nga padihot. Pero ang tawo nga ang iya kabuhi wala sing kasawayan magauswag.

11 Nagahunahuna ang mga manggaranon nga mga maalamon na gid sila, pero ang imol nga tawo nga may pag-intiendi nakahibalo kon ano gid sila nga klase sang tawo.

12 Kon ang mga matarong ang magdumala, nagakalipay ang mga tawo, pero kon ang mga malaot na gani, nagapalanago sila.

13 Indi ka gid magmauswagon kon indi mo pag-ituad ang imo mga sala, pero kon ituad mo ini kag talikdan, kaluoyan ka sang Dios.

14 Bulahan ang tawo nga nagatahod permi sa Ginoo, pero ang tawo iya nga matig-a sang tagipusuon malaglag.

15 Ang malaot nga tawo nga nagadumala sa mga imol kaangay sang nagangurob nga leon ukon oso[b] nga nagapangita sang mabiktima.

16 Ang manugdumala nga wala sing pag-intiendi puwerte kapintas.

Ang manugdumala nga indi gusto magmanggaranon sa malain nga paagi magalawig ang iya kabuhi.

17 Ang tawo nga ginatublag sang iya konsensya[c] tungod sa iya nga pagpatay sa isa ka tawo magapalagyo sa bisan diin hasta mapatay siya. Indi ninyo siya pagbuligi.

18 Ang tawo nga nagakabuhi nga wala sing kasawayan indi maano, pero ang tawo nga indi husto ang iya pagginawi malaglag gulpi.

19 Ang mapisan nga mangunguma may bugana nga pagkaon, pero ang nagausik sang iya tiyempo sa wala sing pulos nga mga buluhaton magaimol.

20 Pakamaayuhon gid sang Dios ang masaligan nga tawo, pero ang tawo nga nagadali nga magmanggaranon pagasilutan.

21 Indi maayo kon may pinilian ka. Pero may mga tawo nga nagahimo sini tungod kay nadala sila sa lagay, bisan gamay lang ini.

22 Ang tawo nga dalok sa kuwarta nagadali gid nga magmanggaranon, pero wala siya kahibalo nga magaimol gali siya.

23 Pasalamatan ka pa sa ulihi sang tawo kon sabdungon mo siya sang sa dayaw-dayawon mo siya.

24 Ang tawo nga nagapangawat sa iya ginikanan kag nagasiling nga indi ina sala, kaupod siya sang mga kriminal.

25 Ang maiyaiyahon nga tawo nagapaumpisa lang sang gamo, pero ang tawo nga nagasalig sa Ginoo magauswag.

26 Ang tawo nga nagasalig lang sa iya kaugalingon buang-buang.

Ang tawo nga nagakabuhi nga maalamon indi maano.

27 Ang tawo nga mahinatagon sa mga imol indi gid mawad-an, pero ang wala nagabulig sa mga imol makabaton sang madamo nga pagpakamalaot.

28 Nagapalanago ang mga tawo kon ang mga malaot ang magdumala. Pero kon malaglag sila, ang mga matarong naman ang magadumala.

Footnotes

  1. 28:7 burara: ukon, palakaon.
  2. 28:15 oso: sa English, bear.
  3. 28:17 ginatublag sang iya konsensya: ukon, ginapigos.

28 The wicked flee(A) though no one pursues,(B)
    but the righteous are as bold as a lion.(C)

When a country is rebellious, it has many rulers,
    but a ruler with discernment and knowledge maintains order.

A ruler[a] who oppresses the poor
    is like a driving rain that leaves no crops.

Those who forsake instruction praise the wicked,
    but those who heed it resist them.

Evildoers do not understand what is right,
    but those who seek the Lord understand it fully.

Better the poor whose walk is blameless
    than the rich whose ways are perverse.(D)

A discerning son heeds instruction,
    but a companion of gluttons disgraces his father.(E)

Whoever increases wealth by taking interest(F) or profit from the poor
    amasses it for another,(G) who will be kind to the poor.(H)

If anyone turns a deaf ear to my instruction,
    even their prayers are detestable.(I)

10 Whoever leads the upright along an evil path
    will fall into their own trap,(J)
    but the blameless will receive a good inheritance.

11 The rich are wise in their own eyes;
    one who is poor and discerning sees how deluded they are.

12 When the righteous triumph, there is great elation;(K)
    but when the wicked rise to power, people go into hiding.(L)

13 Whoever conceals their sins(M) does not prosper,
    but the one who confesses(N) and renounces them finds mercy.(O)

14 Blessed is the one who always trembles before God,
    but whoever hardens their heart falls into trouble.

15 Like a roaring lion or a charging bear
    is a wicked ruler over a helpless people.

16 A tyrannical ruler practices extortion,
    but one who hates ill-gotten gain will enjoy a long reign.

17 Anyone tormented by the guilt of murder
    will seek refuge(P) in the grave;
    let no one hold them back.

18 The one whose walk is blameless is kept safe,(Q)
    but the one whose ways are perverse will fall(R) into the pit.[b]

19 Those who work their land will have abundant food,
    but those who chase fantasies will have their fill of poverty.(S)

20 A faithful person will be richly blessed,
    but one eager to get rich will not go unpunished.(T)

21 To show partiality(U) is not good(V)
    yet a person will do wrong for a piece of bread.(W)

22 The stingy are eager to get rich
    and are unaware that poverty awaits them.(X)

23 Whoever rebukes a person will in the end gain favor
    rather than one who has a flattering tongue.(Y)

24 Whoever robs their father or mother(Z)
    and says, “It’s not wrong,”
    is partner to one who destroys.(AA)

25 The greedy stir up conflict,(AB)
    but those who trust in the Lord(AC) will prosper.

26 Those who trust in themselves are fools,(AD)
    but those who walk in wisdom are kept safe.(AE)

27 Those who give to the poor will lack nothing,(AF)
    but those who close their eyes to them receive many curses.(AG)

28 When the wicked rise to power, people go into hiding;(AH)
    but when the wicked perish, the righteous thrive.

Footnotes

  1. Proverbs 28:3 Or A poor person
  2. Proverbs 28:18 Syriac (see Septuagint); Hebrew into one